Elementy łożyska tocznego
Podstawy technologii łożysk tocznych obejmują ich budowę i działanie. W ramach wprowadzenia dowiesz się wszystkiego o podstawowych komponentach, a potem wyjaśnimy Ci, w jaki sposób są one rozmieszczone i funkcjonują w łożysku tocznym. Zaczynamy!
Łożyska toczne składają się z czterech podstawowych komponentów: pierścienia wewnętrznego, pierścienia zewnętrznego, elementów tocznych i koszyka. Pierścień wewnętrzny jest zwykle montowany na osi lub wale, a pierścień zewnętrzny w obudowie; opcjonalnie w rowku na pierścieniu wewnętrznym i zewnętrznym można zamontować uszczelkę. Tak zwana bieżnia łożyska (powierzchnia, po której toczą się lub ślizgają elementy toczne) znajduje się zarówno po zewnętrznej stronie pierścienia wewnętrznego, jak i po wewnętrznej stronie pierścienia zewnętrznego. Elementy toczne, które obracają się wokół własnych osi i maja kształt kulek lub wałeczków (w zależności od typu łożyska), poruszają się po powierzchni bieżni. Elementy toczne zapewniają, że pierścień wewnętrzny lub zewnętrzny mogą poruszać się z minimalnym tarciem. Aby zminimalizować tarcie i chronić łozysko przed zużyciem, bieżnie łożysk muszą być odpowiednio nasmarowane smarem lub olejem. Koszyk, którego zadaniem jest oddzielenie poszczególnych elementów tocznych od siebie, również znajduje się pomiędzy pierścieniem wewnętrznym i zewnętrznym. Jego zadaniem jest pozycjonowanie elementów tocznych na obwodzie pierścieni łożyska oraz ich prowadzenie. Koszyki mogą być wykonane z różnych materiałów, dlatego rozróżnia się koszyki blaszane, wykonane z brązu (nazwa potoczna: mosiężne) lub z tworzywa sztucznego.
Łożyska promieniowe i osiowe
W zależności od kierunku działania przenoszonego obciążenia (kata działania) rozróżnia się łożyska osiowe (zwane tez wzdłużnymi) i promieniowe. W przypadku obciążenia osiowego, siła działająca na łożysko toczne (łożysko osiowe) przebiega wzdłuż osi łożyska. W przypadku obciążenia promieniowego, siła działa zaś prostopadle do osi łożyska tocznego (łożysko promieniowe). Jest to stosunkowo łatwe do zapamiętania, ponieważ słowo „osiowe” pochodzi od „osi”, podczas gdy „promieniowe” pochodzi od „promienia”. Kąt działania α jest większy dla łożysk osiowych niż dla łożysk promieniowych i wynosi od 45° do 90° (łożyska osiowe) lub od 0° do 45° (łożyska promieniowe). Kąt działania w łożyskach osiowych jest zatem większy.
Może Cię zainteresować
Łożyska ustalające i pływające
Który układ łożysk wybrać? Ustalająco swobodny, nastawny czy pływający? To pytanie jest ważne podczas projektowania systemu podparcia wału. Te trzy warianty mają oczywiście swoje zalety
Łożysko baryłkowe
Charakterystyka łożysk baryłkowych Łożyska baryłkowe są wszechstronne. Są w stanie przenosić duże obciążenia w kierunku promieniowym, a także mniejsze w kierunku osiowym. Stosuje się je
Materiały i produkcja
Materiały i produkcja Miałeś już okazję zapoznać się z naszym rozdziałem Struktura i funkcja? Być może zastanawia Cię, z czego właściwie zbudowane są łożyska toczne?
Przegląd typów łożysk tocznych
Jeżeli przeczytałeś nasz artykuł na temat podstaw łożysk tocznych, wiesz dobrze, że łożyska te można zasadniczo podzielić na dwa rodzaje – łożyska kulkowe i łożyska
Styk punktowy i liniowy
Co oznacza „styk punktowy i liniowy”? Syszałeś już, że łożyska toczne można podzielić na dwie formy konstrukcyjne. Podział ten zależy od kształtu elementów tocznych (kulek
Uszczelnianie
Podczas projektowania węzła łożyskowego zawsze należy pamiętać o kwestii uszczelnienia. W poniższym materiale omówimy zarówno koncepcje uszczelnień zintegrowanych, jak i zewnętrznych. Oba rodzaje uszczelnień służą