Charakterystyka łożysk walcowych
Pamiętasz o właściwości wspólnej wszystkich łożysk walcowych? Mowa oczywiście o styku liniowym, który można znaleźć również w łożyskach walcowych. Te typy łożysk są zatem odpowiednie do przenoszenia bardzo dużych obciążeń, zwłaszcza promieniowych. Łożyska z cylindrycznymi bieżniami są preferowane w przekładniach, na przykład w turbinach wiatrowych, jako łożyska kół w pojazdach szynowych albo silnikach elektrycznych.
Kilka elementów łożysk walcowych jest profilowana, w tym powierzchnie czołowe walców, obrzeża bieżni, sama bieżnia oraz elementy toczne. Profilowanie elementów tocznych zapewnia lepsze rozprowadzanie smaru na powierzchniach prowadzących, a także optymalizuje nacisk powierzchniowy. Oprócz podstawowych komponentów, tj. pierścień wewnętrzny, pierścień zewnętrzny, elementy toczne i koszyk, charakteryzujących łożysko wałeczkowe, cylindryczne łożyska walcowe mogą być również wyposażone w dodatkowe elementy, tzw. pierśnie ustalające. Pierścień ustalający jest zintegrowany bezpośrednio z pierścieniem wewnętrznym i/lub zewnętrznym i służy do prowadzenia rolek (cylindrów) na jednym lub obu pierścieniach. W zależności od konstrukcji łożyska walcowego, (którą można dostosować do warunków pracy), bardzo łatwo jest usunąć drugi, luźny pierścień z łożyska. Co więcej, smarowanie łożysk walcowych ma jeszcze wyższą rangę porównaniu z innymi typami łożysk, ponieważ występuje w nich stosunkowo duże tarcie.
Należy wspomnieć o innych dodatkowych cechach, charakteryzujących łożyska walcowe. Warto zauważyć, że przy takiej samej przestrzeni jak w przypadku łożysk kulkowych lub stożkowych, łożyska walcowe posiadają większą nośność i mogą przenosić większe obciążenia promieniowe niż oba wcześniej wspomniane typy łożysk. Łożyska walcowe, pomimo kontaktu liniowego w porównaniu z wieloma innymi typami łożysk tocznych, osiągają najwyższe graniczne prędkości obrotowe.
Jak już zostało wspomniane, montaż oraz demontaż tych łożysk jest dość łatwy ze względu na możliwość rozdzielenia pierścienia wewnętrznego i zewnętrznego. W niektórych konstrukcjach wałki mogą przesuwać się osiowo na pierścieniu wewnętrznym lub zewnętrznym, co pozwala na stosowanie łożysk walcowych jako łożysk swobodnych (nieustalonych). Niektóre typy (NUP, NH-obustronnie i NF, NJ-jednostronnie) nadają się do przenoszenia niewielkich obciążeń osiowych. Pełnowałeczkowe łożyska walcowe, czyli łożyska bez koszyka, oferują korzyści, takie jak większa liczba wałków w tym samym rozmiarze przy jednocześnie zwiększonej nośności łożyska.
Wady w bezpośrednim porównaniu z łożyskami kulkowymi obejmują niższe graniczne prędkości obrotowe z powodu kontaktu liniowego. Ponadto, łożyska walcowe są znacznie bardziej wrażliwe na ugięcie wału niż łożyska kulkowe, ponieważ praktycznie nie kompensują niewspółosiowości. W przypadku pełnowałeczkowych łożysk walcowych występuje większe tarcie, ponieważ wałeczki mają bezpośredni kontakt ze sobą i poruszają się ze znaczną prędkością względem siebie. Aby utrzymać niską produkcję ciepła w wyniku tarcia, konieczne jest odpowiednie smarowanie. W przypadku smarowania olejowego dodatkowe ciepło może być odprowadzane przez przepływ oleju.
Oznaczenie łożysk cylindrycznych zaczyna się od litery N. Należy wymienić typy NU i N, które są szczególnie stosowane jako łożyska swobodne i nie są przeznaczone do przenoszenia obciążeń osiowych, ponieważ posiadają obrzeża tylko na jednym z pierścieni łożyska. Podczas gdy łożyska walcowe o oznaczeniach NJ i NF mogą przenosić obciążenia osiowe w jednym kierunku, typy NUP i NH są przystosowane do przenoszenia obciążeń osiowych w obu kierunkach. Obciążenie osiowe powinno być utrzymywane na niskim poziomie, ponieważ w przeciwnym razie wałeczki zbyt mocno tarłyby krawędź obrzeża. Te konstrukcje mogą być używane jako umocowane łożyska nieprzesuwne.
| Typ | Właściwości | |
| NU | Dwa obrzeża na pierścieniu zewnętrznym; pierścień zewnętrzny, rolki i koszyk można oddzielić od pierścienia wewnętrznego. | |
| N | Dwa obrzeża na pierścieniu wewnętrznym; pierścień wewnętrzny, rolki i koszyk można oddzielić od pierścienia zewnętrznego. | |
| NJ | Dwa obrzeża na pierścieniu zewnętrznym, jedno obrzeże na pierścieniu wewnętrznym. | |
| NF | Jedno obrzeże na pierścieniu zewnętrznym, dwa obrzeża na pierścieniu wewnętrznym. | |
| NUP | Dwa obrzeża na pierścieniu zewnętrznym, jedno obrzeże na pierścieniu wewnętrznym; luźny pierścień ustalający po stronie pierścienia wewnętrznego bez obrzeża, który można zdjąć. | |
| NH | Podobny do wersji NJ, ale z zamkniętym pierścieniem kątowym; pierścień kątowy można zdjąć. | |
Tutaj można w skrócie zapoznać się z typami łożysk walcowych i ich najważniejszymi właściwościami.
Łożyska walcowe NTN mogą być łączone z trzema typowymi rodzajami koszyków. To, czy w łożysku zostanie ostatecznie zamontowany koszyk z tworzywa sztucznego, blachy stalowej czy mosiądzu, zależy oczywiście od serii, rozmiaru łożyska, a także towarzyszących warunków pracy.
| Seria Łożyska | Koszyk poliamidowy | Koszyk stalowy | Koszyk mosiężny |
| NU10, NJ10, NUP10, N10 | —– | —– | 1005-10/500 |
| NU2, NJ2, NUP2, N2, NF2, NU2E | 204E-218E | 208*-230 | 232-264 |
| NU22, NJ22, NUP22, N22, NU22E | 2204E-2218E | 2208*-2230 | 2232-2264 |
| NU3, NJ3, NUP3, N3, NF3, NU3E | 304E-314E | 308*-324 | 326-356 |
| NU23, NJ23, NUP23, N23, NU23E | 2304E-2311E | 2308*-2320 | 2322-2356 |
| NU4, NJ4, NUP4, N4, NF4 | —– | 405-416 | 417-430 |
Żaden z typów łożysk NTN nie jest przypisany wyłącznie do jednego materiału koszyka.
Łożyska walcowe Ultage
Słyszałeś już o naszej serii Ultage? Łożyska Ultage od NTN są rozwinięciem standardowych łożysk, w tym na przykład cylindrycznych łożysk walcowych. Mają nie tylko większe elementy toczne i zoptymalizowany profil wałeczków, ale także zmodernizowane powierzchnie bieżni. Ze względu na te modyfikacje, łożyska tej serii charakteryzują się większymi dopuszczalnymi odchyleniami kątowymi niż oryginalne łożyska walcowe. Te cechy przekładają się na wydłużoną żywotność, zwiększoną zdolność dynamicznego przenoszenia obciążeń i wyższe prędkości obrotowe w porównaniu ze standardowymi łożyskami.
Wielorzędowe łożyska walcowe
Podobnie jak w przypadku innych typów łożysk tocznych, istnieją specjalne typy łożysk walcowych. Podobnie jak łożyska kulkowe skośne, łożyska walcowe mogą być stosowane w dwóch rzędach w celu zwiększenia nośności. Ma to sens w zastosowaniach, w których wymagany jest cienki przekrój pierścienia. Dodatkowo, możliwe jest bezpośrednie ustawienie czterech takich łożysk. Łożyska walcowe czterorzędowe są stosowane głównie tam gdzie potrzebna jest bardzo duża nośność.
Ten kto myśli, że łożyska dwurzędowe są ograniczeniem jest w błędzie: możliwe jest zamontowanie łożysk walcowych nawet o czterech rzędach.
Może Cię zainteresować
Konstrukcja i sposób działania
Elementy łożyska tocznego Podstawy technologii łożysk tocznych obejmują ich budowę i działanie. W ramach wprowadzenia dowiesz się wszystkiego o podstawowych komponentach, a potem wyjaśnimy Ci,
Łożyska ustalające i pływające
Który układ łożysk wybrać? Ustalająco swobodny, nastawny czy pływający? To pytanie jest ważne podczas projektowania systemu podparcia wału. Te trzy warianty mają oczywiście swoje zalety
Obliczanie trwałości łożysk
Katastrofa – uszkodzenie łożyska! Jeśli weźmiemy pod uwagę, że łożyska toczne są narażone na ciągły nacisk i obciążenia ścinające, nie jest to nic niezwykłego. Bardziej
Przegląd typów łożysk tocznych
Jeżeli przeczytałeś nasz artykuł na temat podstaw łożysk tocznych, wiesz dobrze, że łożyska te można zasadniczo podzielić na dwa rodzaje – łożyska kulkowe i łożyska
Smarowanie
Nic nie działa bez smarowania – każde łożysko pracuje ze smarem lub olejem. Jest to podstawowym warunkiem uniknięcia kontaktu metal-metal między elementami łożyska, tj. elementy
Styk punktowy i liniowy
Co oznacza „styk punktowy i liniowy”? Syszałeś już, że łożyska toczne można podzielić na dwie formy konstrukcyjne. Podział ten zależy od kształtu elementów tocznych (kulek