Który układ łożysk wybrać? Ustalająco swobodny, nastawny czy pływający? To pytanie jest ważne podczas projektowania systemu podparcia wału. Te trzy warianty mają oczywiście swoje zalety i wady.
Definicja układu łożysk ustalonego i pływającego
Przede wszystkim należy wiedzieć, że wały lub osie są zawsze podparte przez co najmniej jedną parę łożysk w kierunku osiowym, lub promieniowym. Łożysko, które zapobiega ruchowi osiowemu wału w stosunku do obudowy, nazywane jest łożyskiem ustalającym. W tym celu łożysko musi być zabezpieczone osiowo na wale i w obudowie za pomocą odpowiednich elementów mechanicznych. Przeważnie są to nakrętki zabezpieczające lub pierścienie zabezpieczające.
Aby skompensować rozszerzalność cieplną i tolerancje produkcyjne, potrzebujemy drugiego punktu podporu. Jest nim, tak zwane łożysko swobodne. Jak widać na rysunku obok, przemieszczenie osiowe jest realizowane w obudowie. Jednakże to przesunięcie może być również realizowane na wale lub przez samo łożysko (na przykład w przypadku zastosowania łożyska walcowego o typu NU lub N). Blokada jest realizowana na wale lub w oprawie. W przypadku łożyska walcowego (typu NU lub N od NTN), w którym przemieszczenie osiowe jest realizowane w łożysku, zarówno pierścień wewnętrzny, jak i pierścień zewnętrzny są zabezpieczone osiowo.
| Układ łożyska (rozróżnienie między łożyskiem ustalającym i pływającym) | |||
|---|---|---|---|
| Układ | Uwagi | Anwendungsbeispiele | |
| Strona z łożyskiem ustalającym | Strona z łożyskiem pływającym | ||
 |  |
|
|
 |  |
|
|
Ogólny przegląd układu łożysk: ustalającego i pływającego.
Układ łożysk nastawnych
Drugim omawianym układem będzie układ łożysk nastawnych. Regulacja oznacza, że pierścienie dwóch łożysk są przesuwane do momentu uzyskania żądanego napięcia wstępnego lub żądanego luzu. Skutkuje to precyzyjnym prowadzeniem i większą sztywnością łożyska. Łożyska stożkowe i łożyska kulkowe skośne są podstawowymi wykorzystywanymi typami. Inne typy łożysk tocznych (takie jak łożyska kulkowe zwykłe) również nadają się do zastosowania. Wyróżniamy trzy typy układów łożysk nastawnych: układ O, X i tandem. Układy O i X przedstawiono w tabeli.
| Rozmieszczenie łożysk (łożyska nastawne) | ||
| Układ | Uwagi | Anwendungsbeispiele |
Układ O (back to back) |
|
|
Układ X (face to face) |
|
|
Więcej informacji na temat układu O i X można znaleźć tutaj.
Należy jednak pamiętać, że układ nastawny posiada też wady. Regulacja podczas montażu wymaga znacznie więcej czasu niż w przypadku łożysk ustalonych/pływających. Powodem tego jest na ustawienie bardzo dokładnie wartości luzu lub napięcia wstępnego.
Układ łożysk pływających
Innym układem łożyska, który zasadniczo ma wiele wspólnego z układem łożyska nastawnego, jest układ łożysk pływających. W przeciwieństwie do układu z łożyskiem nastawnym, w tym przypadku zawsze występuje pewien luz osiowy, co skutkuje brakiem precyzyjnego prowadzenia osiowego. Wielkość luzu osiowego jest określana przez konstruktora, tak aby łożyska nie były poddawane żadnym odkształceniom osiowym. Układ łożysk pływających jest stosowany w przekładni, na przykład, gdy wymagane jest swobodne położenia osiowego lub dokładność prowadzenia osiowego nie musi być szczególnie wysoka.
Łożyska kulkowe skośne i łożyska stożkowe, nie nadają się do stosowania w układzie łożysk pływających. Poniżej lista typów łożysk, które najlepiej sprawdzają się w tego typu układach.
Trzy główne typy stosowanych łożysk w układach swobodnych.
Może Cię zainteresować
Luz łożyskowy, luz roboczy i napięcie wstępne
W artykule znajdziesz zagadnienia takie jak luz łożyskowy, luz roboczy, definicja napięcia wstępnego, a także obliczanie wartości oraz kryteria ważne w kontekście wyboru właściwego luzu
Łożyska walcowe / cylindryczne
Charakterystyka łożysk walcowych Pamiętasz o właściwości wspólnej wszystkich łożysk walcowych? Mowa oczywiście o styku liniowym, który można znaleźć również w łożyskach walcowych. Te typy łożysk
Łożysko kulkowe skośne
Łożysko kulkowe skośne to brat łożyska kulkowego zwykłego. Charakterystyka łożysk kulkowych skośnych Na pewno znasz już niektóre cechy charakterystyczne łożyska kulkowego zwykłego. Będzie to przydatne
Łożysko stożkowe
Charakterystyka łożysk stożkowych Łożysko stożkowe NTN. Jak sama nazwa wskazuje, łożyska stożkowe są łożyskami wałeczkowymi, przy czym termin stożek jest inspirowany kształtem wałeczków. Łożyska stożkowe
Montaż łożysk i konstrukcja elementów otaczających
Ogólnie rzecz biorąc, łożysko jest tak dobre, jak jego otoczenie. Kto może osiągać najlepsze wyniki, jeśli nie czuje się komfortowo w swoim otoczeniu? Czy przeczytałeś
Układy O, X i tandemowy
Jeśli przeczytałeś już artykuły na temat łożysk kulkowych skośnych lub łożysk stożkowych, być może zetknąłeś się już z różnymi rodzajami układów łożysk. W szczególności odnoszą